Kortetermijnrentes: niet onbelangrijk voor particuliere beleggers

Wie vandaag de financiële markten volgt, hoort voortdurend praten over rentes: de beleidsrente van de Europese Centrale Bank, de rente op staatsobligaties, de spaarrente, de hypotheekrente… Maar er is één soort rente die vaak onder de radar blijft bij particuliere beleggers: de kortetermijnrente. En dat is jammer, want ze speelt een cruciale rol in het rendement van spaargeld, obligaties en zelfs aandelen. De kortetermijnrente is een soort thermometer van het financiële systeem — en negeren wat die aanwijst, is een beetje zoals autorijden zonder op de brandstofmeter te kijken.

Wat zijn kortetermijnrentes precies?

De term ‘kortetermijnrente’ verwijst naar de rentevoeten op leningen met een looptijd van minder dan één jaar. Denk aan daggeldmarkten, driemaands interbancaire leningen of kortlopende staatsleningen. Bekende maatstaven zijn bijvoorbeeld de Euribor (voor de eurozone) en de Fed Funds Rate (voor de VS). Dit zijn de rentes waartegen banken elkaar geld lenen op korte termijn, en die sterk beïnvloed worden door de centrale bank.

Wanneer de Europese Centrale Bank (ECB) haar beleidsrente verhoogt, stijgt meestal ook de Euribor. Daardoor stijgen de kosten voor banken om zich te financieren, wat uiteindelijk doorsijpelt naar alles: van spaarrentes tot hypotheken en bedrijfsleningen. Kortetermijnrentes zijn dus een soort snel reagerende graadmeter van het monetaire beleid — een spiegel van wat de centrale bank denkt over inflatie, groei en risico’s.

Particuliere beleggers merken die bewegingen sneller dan ze denken. Als de kortetermijnrente stijgt, dalen vaak de koersen van bestaande obligaties. Tegelijk worden spaarrekeningen en kasbons aantrekkelijker. Het is dus geen detail voor wie zijn geld wil laten werken zonder overmatig risico te nemen.

Waarom kortetermijnrentes zo’n impact hebben op beleggingen

Een stijgende kortetermijnrente heeft een domino-effect op zowat elke activaklasse. Dat komt omdat rentevoeten in essentie de “prijs van geld” zijn. Wanneer geld duurder wordt (door hogere rente), worden risicovolle beleggingen minder aantrekkelijk. Bedrijven moeten meer betalen om te lenen, wat hun winst drukt. En beleggers kunnen plots een relatief goed rendement krijgen met veilige alternatieven zoals spaarboekjes of kortlopende staatsobligaties.

Het omgekeerde geldt ook. Als de kortetermijnrente daalt, wordt lenen goedkoper, stijgen aandelenkoersen vaak en vloeit er meer kapitaal richting risicovolle activa. De markt leeft als het ware op een adrenalineboost van goedkoop geld. Je ziet dan dat beleggers massaal uitkijken naar rendement, zelfs als dat betekent dat ze iets meer risico nemen — een fenomeen dat we tijdens de jaren van ultralage rentes na 2008 overduidelijk zagen.

Wat ik persoonlijk interessant vind, is dat kortetermijnrentes vaak vooruitlopen op de rest van de markt. Ze reageren meteen op verwachtingen. Als beleggers denken dat de ECB haar rente zal verlagen, dan dalen de kortetermijnrentes vaak al weken op voorhand. Voor wie met aandacht kijkt, geven ze dus een soort voorproefje van wat komen gaat. Slimme beleggers gebruiken dat om hun beleggingsstrategie tijdig bij te sturen — zonder telkens achter de feiten aan te hollen.

Hoe kan een particuliere belegger hierop inspelen?

Er zijn verschillende manieren waarop een particuliere belegger kan profiteren van veranderingen in de kortetermijnrente. De eenvoudigste manier is via spaarproducten. Wanneer de kortetermijnrente stijgt, verhogen banken doorgaans hun spaarrentes. Al gebeurt dat vaak met enige vertraging en met een korreltje zout — banken zijn sneller om de rente op leningen te verhogen dan op spaarboekjes, laten we eerlijk zijn.

Een tweede mogelijkheid ligt in kortlopende obligaties of geldmarktfondsen. Deze volgen de marktrente vrij nauw. Wie zijn geld even wil parkeren zonder grote koersschommelingen, vindt hier een interessant alternatief voor een klassieke spaarrekening. Zeker in periodes van hoge beleidsrentes kan een geldmarktfonds een aantrekkelijk rendement opleveren, met relatief laag risico. In de VS leverden dergelijke fondsen in 2024 bijvoorbeeld meer dan 5% op, wat voor veel beleggers een aangename verrassing was na jaren van nulrente.

Een derde strategie is het gebruik van variabele rente-instrumenten. Denk aan obligaties met een rente die zich aanpast aan de marktrente, of bedrijfsleningen met een kortlopende coupon. Deze zijn minder gevoelig aan rentestijgingen, omdat de rentevergoeding meebeweegt. Zo blijft je koopkracht beter beschermd als de rente plots omhoogschiet.

Ten slotte kan ook de samenstelling van een beleggingsportefeuille hierop afgestemd worden. In een omgeving van stijgende kortetermijnrentes kan het zinvol zijn om de duration (de gemiddelde looptijd van obligaties in de portefeuille) te verkorten. Zo vermijd je dat je vastzit aan obligaties met lage rentes terwijl nieuwe obligaties plots veel meer opleveren. Het lijkt een detail, maar zulke beslissingen kunnen op termijn duizenden euro’s verschil maken.

Wat zeggen kortetermijnrentes over de economie?

Kortetermijnrentes zijn ook een signaal van wat er leeft in de economie. Als ze sterk stijgen, wijst dat vaak op vrees voor inflatie of een krapper monetair beleid. Dalen ze, dan voorspelt dat meestal een groeivertraging of een recessie. Beleggers kijken daarom vaak naar het verschil tussen korte en lange rentes, de zogenaamde rentecurve. Als die ‘inverse’ wordt (de korte rente ligt hoger dan de lange), dan is dat historisch gezien een waarschuwing dat er iets niet pluis is.

Dat fenomeen zagen we recent nog in de Verenigde Staten: de kortetermijnrente was maandenlang hoger dan de langetermijnrente, en inderdaad — een groeivertraging volgde. Hoewel het geen glazen bol is, blijft de rentecurve een van de meest betrouwbare indicatoren van de economische cyclus. Wie die signalen negeert, mist vaak cruciale timingmomenten. En timing is, hoe je het ook draait of keert, een belangrijke factor in succesvol beleggen.

Persoonlijk let ik meer op kortetermijnrentes dan op beurskoersen. De beurs kan overdreven reageren op emoties, maar de rente is vaak nuchter, bijna stoïcijns. Ze vertelt ons niet wat beleggers hopen, maar wat ze verwachten. En dat verschil is goud waard.

Wat kan de toekomst brengen voor kortetermijnrentes?

Of kortetermijnrentes de komende tijd zullen stijgen of dalen, hangt af van verschillende factoren: de inflatie, het beleid van de ECB en de economische vooruitzichten. Begin 2025 bevinden we ons in een fase waarin centrale banken voorzichtig beginnen te denken aan renteverlagingen. Dat zou de kortetermijnrente geleidelijk doen dalen, en opnieuw zuurstof geven aan de beurzen. Maar het blijft een delicaat evenwicht: te snel verlagen kan de inflatie opnieuw aanwakkeren, te traag verlagen kan de economie verstikken.

Voor particuliere beleggers betekent dit vooral: houd een vinger aan de pols. Wie blind belegt zonder te weten wat er met de rente gebeurt, riskeert onaangename verrassingen. Zelfs een simpele aanpassing in de kortetermijnrente kan een kettingreactie veroorzaken in je portefeuille. Het is dus niet overbodig om af en toe een blik te werpen op de Euribor-tarieven of de beleidsrente van de ECB. Ze zijn saai om te lezen, maar ze vertellen je meer over de toekomst dan menig beurscommentator.

Wie slim omgaat met die informatie, kan zijn geld flexibeler inzetten. Soms betekent dat even parkeren op een geldmarktfonds, soms betekent het juist profiteren van lagere rentes om langerlopende beleggingen te doen. In beide gevallen is kennis van de kortetermijnrente geen luxe, maar een stille superkracht voor wie zijn vermogen wil laten groeien met verstand en geduld.