Roerende voorheffing: deze Belgische belasting volledig uitgelegd voor dummies

Belastingen… Alleen het woord al bezorgt velen kopzorgen. En als het over iets vaags als “roerende voorheffing” gaat, dan haken de meeste mensen gewoon af. Maar wat als ik je zeg dat je hier waarschijnlijk al mee te maken hebt gehad, zelfs zonder het te beseffen? Of je nu wat spaargeld hebt, aandelen bezit of obligaties in portefeuille houdt — de kans is groot dat je roerende voorheffing hebt betaald. Zonder daar ooit zelf iets voor te hebben moeten doen. Automatisch ingehouden, zonder pardon. En toch is het goed om te weten waar je geld precies naartoe gaat.

In dit artikel leg ik je in klare mensentaal uit wat die roerende voorheffing nu precies is, waarom de fiscus ze int, hoeveel ze bedraagt, en hoe jij er misschien zelfs een deel van kan terugkrijgen. Geen jargon, geen vage termen. Enkel heldere uitleg — alsof ik het aan mijn nieuwsgierige nonkel moet uitleggen tijdens een familiefeestje.

Wat is roerende voorheffing eigenlijk?

Roerende voorheffing is een belasting op inkomsten uit roerende goederen. Maar wacht — wat zijn “roerende goederen” in godsnaam? Dat zijn in essentie goederen die je kunt verplaatsen: denk aan geld, aandelen, obligaties, spaarboekjes… Alles wat geen onroerend goed is (zoals een huis of appartement). Vandaar: roerend.

Stel je voor: je hebt een spaarrekening waarop je elk jaar wat rente ontvangt. Of je ontvangt een dividend omdat je een paar aandelen van een Belgisch bedrijf bezit. Dan komt de fiscus meespieken. Zij nemen een stukje van die opbrengst – en dat heet dus de roerende voorheffing. Die wordt niet apart gefactureerd of gevraagd. Nee, die wordt automatisch afgehouden aan de bron. Door je bank, broker of vennootschap die het uitkeert. Het is dus een voorheffing: letterlijk een “vooruitbetaalde” belasting die je achteraf meestal niet meer moet aangeven in je belastingaangifte.

De logica hierachter is eenvoudig: de Belgische overheid wil zeker zijn dat ze haar deel krijgt van je opbrengsten. En aangezien roerende inkomsten moeilijker te traceren zijn dan bijvoorbeeld loon, wordt het rechtstreeks aan de bron afgehouden. Minder kans op fraude of fouten. Een beetje zoals een slimme kassier die z’n wisselgeld meteen apart legt zodat hij aan het einde van de dag niet voor verrassingen komt te staan.

Hoeveel bedraagt de roerende voorheffing in België?

Momenteel bedraagt de standaard roerende voorheffing in België 30%. Dat is best pittig. Stel dat je €100 aan rente ontvangt op een kasbon of een dividend van je aandelen, dan hou je daar na roerende voorheffing nog maar €70 van over. De resterende €30 verdwijnt richting Schatkist.

Maar… er zijn uitzonderingen. Zoals wel vaker bij belastingen. En net daar wordt het wat interessanter.

Bijvoorbeeld:

• Op spaarboekjes is de eerste €980 aan rente (cijfer 2025) vrijgesteld van roerende voorheffing. Alles daarboven wordt wél belast aan 15%.
• Bepaalde overheidsobligaties of “groene” spaarproducten genieten ook een gunstig tarief van 15% of zijn zelfs volledig vrijgesteld, afhankelijk van het product en de voorwaarden.
• Heb je dividenden van Belgische aandelen ontvangen? Dan kan je tot €800 aan dividenden per jaar (cijfer 2025) recupereren via je belastingaangifte. Dat levert dus effectief €240 aan terugvorderbare roerende voorheffing op.

Dat laatste is een mooi voorbeeld van hoe je geld kan “terughalen van Vadertje Staat”, maar dan moet je het natuurlijk wél expliciet aanvragen in je belastingaangifte via de juiste codes. En geloof me, dat doet lang niet iedereen. Veel mensen laten dat gewoon liggen, zonder het te beseffen.

Welke soorten inkomsten vallen onder roerende voorheffing?

De lijst is breder dan de meeste mensen denken. Het gaat niet alleen om spaarrente of klassieke dividenden. Roerende voorheffing wordt ook geheven op volgende soorten inkomsten:

• Rente op kasbons, obligaties en termijnrekeningen
• Dividenden van aandelen of beleggingsfondsen
• Liquidatieboni (bij de ontbinding van een vennootschap)
• Inkomsten uit auteursrechten — al zijn daar aparte gunstregimes voor.

Wat vaak vergeten wordt, is dat ook bepaalde inkomsten uit buitenlandse producten onderhevig kunnen zijn aan roerende voorheffing. Niet door de Belgische fiscus, maar door het buitenland. En ja, dan kan je soms die buitenlandse belasting verrekenen met je Belgische aangifte. Maar dat is voer voor specialisten en vergt meestal een apart formulier of zelfs een tussenkomst van een belastingadviseur. Of op z’n minst een goed gevulde koffietafel met veel geduld.

Hoe en wanneer betaal je roerende voorheffing?

In de meeste gevallen hoef je zelf niets te doen. De tussenpersoon – je bank, broker of het bedrijf dat het dividend uitkeert – houdt automatisch de roerende voorheffing in en stort die door naar de Belgische schatkist. Transparant? Niet helemaal. Gemakkelijk? Absoluut.

Maar er zijn uitzonderingen. Stel dat je inkomsten krijgt uit buitenlandse dividenden die rechtstreeks op je buitenlandse effectenrekening gestort worden. Dan ben jij als burger verplicht om dat aan te geven in je aangifte en zelf de verschuldigde roerende voorheffing te betalen. Voor velen een administratief kluwen dat ze liever vermijden. En precies om die reden kiezen heel wat beleggers voor Belgische fondsen of aandelen: het is fiscaal gewoon overzichtelijker.

Ook bij familiale vennootschappen kan het complexer zijn. Als jij jezelf als aandeelhouder een dividend uitkeert, ben jij tegelijk de uitkeerder én de ontvanger. Dan moet je zélf de roerende voorheffing berekenen, inhouden en doorstorten via een zogeheten 273A-aangifte. Dat klinkt als iets uit een sciencefictionfilm, maar boekhouders zijn ermee vertrouwd.

Kan je roerende voorheffing terugkrijgen?

Ja, en dat is misschien wel het enige lichtpuntje in dit hele fiscale verhaal. Er zijn situaties waarin je roerende voorheffing (gedeeltelijk) kan terugvragen:

Ten eerste via de jaarlijkse belastingaangifte, en dan vooral in twee gevallen:

• Voor Belgische dividenden tot €800 per persoon (bij een standaardtarief van 30%, dus tot €240 terugvorderbaar per jaar)
• Voor spaarinteresten boven het vrijgestelde bedrag van €980 bij gereglementeerde spaarrekeningen (alleen als er verkeerdelijk belasting op het vrijgestelde stuk werd ingehouden)

Daarnaast zijn er situaties waarbij er te veel belasting werd ingehouden. Stel dat je bijvoorbeeld een buitenlandse dividendbelasting betaalt én België er ook nog eens belasting op wil heffen. Dan is er een systeem van dubbelbelastingverdragen, waarbij je een deel van de buitenlandse belasting kan terugvragen. Klinkt goed, maar is zelden eenvoudig. En eerlijk? De moeite waard wordt het meestal pas als het over grotere bedragen gaat.

Wat wél belangrijk is: als je weinig of geen belastbaar inkomen hebt (bijvoorbeeld als gepensioneerde, student of werkloze), dan kan het zijn dat de roerende voorheffing niet correct is ingehouden. In zo’n gevallen loont het de moeite om het via je aangifte recht te zetten. Een goede boekhouder haalt daar vaak euro’s uit die je zelf nooit had teruggevraagd.

Roerende voorheffing vermijden of optimaliseren: is dat mogelijk?

Vermijden? Niet echt. De wet is duidelijk: zodra je roerende inkomsten ontvangt, ben je belastingplichtig. Punt. Maar optimaliseren, dat kan wél.

Een paar voorbeelden uit de praktijk:

• Beleggen via kapitaalverzekeringen (tak 21 of tak 23) kan fiscaal interessanter zijn, afhankelijk van de structuur.
• Kiezen voor beleggingsfondsen die geen of minder frequente dividenden uitkeren, zodat je minder belastbare momenten hebt.
• Werken met de vrijstelling op spaarboekjes en dividenden, zoals hierboven vermeld.

Wie echt een fiscaalvriendelijke aanpak wil, kan overwegen om met een financieel planner te werken. Zeker wanneer je portefeuille groter wordt dan pakweg €100.000 — dan kunnen kleine optimalisaties op jaarbasis plots honderden of duizenden euro’s verschil maken. En laten we eerlijk zijn: niemand geeft graag te veel aan de fiscus als het niet moet, hoe eerlijk de intentie ook is.

Een gouden tip? Check elk jaar opnieuw je bankuittreksels, dividendbrieven en spaaroverzichten. Zet de data netjes in een Excel. Je zal versteld staan hoeveel er stilletjes verdwijnt in de vorm van roerende voorheffing. En dat is oké — zolang je maar weet waar je geld naartoe gaat. Kennis is macht. En in dit geval, ook geld.