Goud breekt records: beste week sinds 2008 door geopolitieke spanningen en zwakke dollar

Goud heeft de voorbije dagen een rally neergezet die je niet vaak ziet in één week tijd: de prijs schoot zo krachtig omhoog dat meerdere internationale media spraken van de beste weekprestatie sinds de financiële crisisperiode van 2008. De aanleiding is niet één enkel datapunt, maar een cocktail van factoren die elkaar versterken: geopolitieke nervositeit rond de zogeheten “Greenland-crisis”, plotse twijfel over de voorspelbaarheid van het Amerikaanse beleid en een dollar die juist op momenten van stress ongewoon zwak blijft. In zo’n omgeving zoeken beleggers instinctief naar activa die minder afhankelijk zijn van politiek vertrouwen of van één munt, en goud staat dan traditioneel vooraan in de rij. Opvallend is dat ook zilver en andere edelmetalen meeliften, wat erop wijst dat het niet alleen om een korte vlucht naar veiligheid gaat, maar om een bredere herpositionering van portefeuilles. Voor Europese beleggers is dit extra relevant: een dalende dollar kan het rendement in euro beïnvloeden, terwijl goud net in diezelfde beweging steun krijgt.

Waarom goud plots zo hard stijgt: vertrouwen, valuta en “policy shock”

De kern van het verhaal is vertrouwen, of beter: het wegvallen ervan. In normale stressmomenten stijgt de dollar vaak omdat de wereld naar Amerikaanse liquiditeit en Treasuries grijpt. Wat deze episode anders maakt, is dat de schok niet alleen “extern” is (geopolitiek), maar ook “intern” aan de VS wordt gekoppeld: grillige beleidscommunicatie, dreigende tarieven en het gevoel dat beslissingen sneller kunnen omslaan dan markten kunnen verwerken. De Financial Times beschreef hoe de onrust rond Groenland en de dreiging met handelsmaatregelen richting Europese bondgenoten een beweging op gang bracht waarbij beleggers tegelijk wegstapten van de dollar én richting edelmetalen trokken.

Die combinatie is krachtig voor goud. Wanneer de dollar verzwakt, wordt goud (dat in dollars noteert) relatief goedkoper voor kopers in andere munten, wat de vraag kan aanwakkeren. Tegelijk daalt bij verhoogde onzekerheid vaak de appetijt voor risicovolle activa, waardoor de “opportuniteitskost” van goud (het feit dat het geen rente uitkeert) minder zwaar weegt dan in optimistische periodes. Bovendien speelt het renteverhaal mee: als markten meer Fed-renteverlagingen beginnen inprijzen, neemt de aantrekkelijkheid van goud historisch vaak toe. In recente analyses werd ook gewezen op het idee van “currency debasement” en budgettaire zorgen: wanneer beleggers vrezen dat begrotings- of monetaire discipline onder druk staat, stijgt de behoefte aan een waardeopslag die niet door één overheid kan worden bijgedrukt.

Dat sentiment werd de voorbije dagen zichtbaar in meerdere markten tegelijk. Niet enkel goud, maar ook zilver sprong scherp hoger. En in valutamarkten zie je doorgaans dat de euro en de Zwitserse frank profiteren wanneer de dollar terrein verliest. Het signaal dat daaruit spreekt, is dat de markt niet alleen “risk-off” speelt, maar ook aan het herwegen is wat het als ultieme veilige haven beschouwt.

De Greenland-crisis als katalysator: geopolitiek wordt opnieuw een prijsmaker

De term “Greenland-crisis” verwijst naar de plotse escalatie in retoriek en dreiging rond de Amerikaanse houding tegenover Groenland en de relatie met Europese bondgenoten. Verschillende nieuwsbronnen beschreven hoe uitspraken en dreigementen rond tarieven en machtsprojectie in korte tijd markten deden schrikken, met een schokbeweging in aandelen, valuta en grondstoffen tot gevolg. The Washington Post schetste hoe Europese leiders zich ongewoon eensgezind opstelden en hoe de episode het onderlinge vertrouwen verder onder spanning zette, zelfs wanneer sommige scherpe kanten later werden afgezwakt.

Voor beleggers is niet elk geopolitiek incident gelijk. Veel gebeurtenissen zijn “ruis” die na een paar sessies wegebt. Maar wanneer geopolitiek raakt aan handelsstromen, bondgenootschappen en het functioneren van de wereldreservemunt, kan de impact veel breder zijn. In dat scenario wordt goud niet enkel gekocht als klassiek crisisschild, maar ook als hedge tegen een regime waarin internationale samenwerking minder vanzelfsprekend wordt en waarin handelsbarrières sneller kunnen opduiken. Reuters berichtte bijvoorbeeld over goud dat nieuwe recordniveaus aantikte en vervolgens wat terugviel toen de retoriek tijdelijk milder werd, wat aantoont hoe gevoelig de markt momenteel is voor headlines en beleidsnuances.

Het interessante is dat deze dynamiek ook een verhaal over “tail risk” is: beleggers prijzen een hogere kans in op extreme uitkomsten (zoals harde handelsmaatregelen of langdurige diplomatieke verstoring). In zulke omstandigheden stijgt de bereidheid om te betalen voor bescherming. Goud fungeert daarbij als een relatief simpele, liquide en wereldwijd erkende verzekering, zeker voor partijen die niet uitsluitend op Amerikaanse staatsobligaties willen vertrouwen.

Een bijkomend element is dat centrale banken al langer hun reserves diversifiëren. Wanneer dat proces versnelt door geopolitieke spanningen, kan het een structurele rugwind worden voor goud. Het is dus perfect mogelijk dat een crisis een korte-termijnpiek veroorzaakt, maar tegelijk een trend versnelt die al liep: minder concentratie in dollaractiva, meer nadruk op goud en andere reserve-activa.

Wat betekent dit voor beleggers: kansen, valkuilen en de eurobril

Voor particuliere beleggers is de reflex vaak: “goud is gestegen, dus ik heb iets gemist.” Dat is precies het moment waarop discipline het belangrijkst wordt. Een sterke weekprestatie zegt weinig over het vervolg, en goud kan fel schommelen wanneer het nieuwsritme hoog ligt. Toch zijn er een paar nuttige manieren om dit te kaderen. Ten eerste: vraag jezelf af welke rol goud in je portefeuille moet spelen. Is het een korte hedge tegen geopolitieke stress, of een strategische diversificatie tegen valutarisico en systeemstress? In het eerste geval is timing belangrijker (en dus riskanter). In het tweede geval draait het vooral om position sizing en consistentie.

Ten tweede: kijk door een Europese lens. Als goud in dollars stijgt terwijl de dollar verzwakt, kan het netto-effect in euro kleiner zijn dan de krantenkop suggereert. Omgekeerd kan goud in euro net stevig stijgen wanneer de safe-haven vraag zo groot is dat de edelmetaalstijging de dollarzwakte ruim compenseert. Wie goud koopt als hedge, moet dus beseffen dat je tegelijk een positie inneemt in de goudprijs én indirect blootstelling hebt aan de wisselkoersdynamiek, afhankelijk van het product dat je gebruikt (fysiek, ETF, ETC, futures).

Ten derde: er zijn verschillende manieren om blootstelling te nemen, elk met eigen risico’s. Fysiek goud biedt directe eigendom maar kent bewaarkosten en spreads. Goud-ETC’s of -ETF’s zijn vlot verhandelbaar maar brengen tegenpartij- en structuurkeuzes mee (en soms fiscale aandachtspunten, afhankelijk van land en product). Goudmijnbedrijven kunnen nog volatieler zijn: zij bieden hefboom op de goudprijs, maar dragen ook operationele risico’s, kosteninflatie, geopolitiek in mijnlanden en managementkwaliteit. In een “goudrally op headlines” kunnen miners achterblijven of juist overreageren.

Ten vierde: let op de macro-achtergrond die de rally voedt. Als het vooral een dollarverhaal is, dan kan een draai in het beleid of in de communicatie de beweging snel temperen. Als het vooral een renteverhaal is, dan worden inflatiecijfers en centrale bankverwachtingen weer dominant. En als het vooral een vertrouwensverhaal is, dan kan het langer doorsudderen, omdat vertrouwen langzaam herstelt. De Wall Street Journal somde meerdere drivers op achter de beweging richting bijna $5.000 per ounce, waaronder geopolitieke onzekerheid, dalende rentes en aanhoudende centrale bankvraag. Dat is relevant, omdat die factoren niet allemaal in één week “oplossen”.

Tot slot: wanneer goud zulke niveaus benadert, wordt positionering een verhaal op zichzelf. Speculatieve stromen, momentumstrategieën en short covering kunnen de prijs extra opdrijven. Dat is bullish zolang het loopt, maar het maakt de markt ook fragieler bij slecht nieuws voor de goudstieren. Voor beleggers die al blootstelling hebben, kan het dus zinvol zijn om de rol van goud opnieuw te wegen: is het nog een hedge, of is het stiekem een groeiende concentratie geworden? En voor wie nog geen positie heeft: instappen in trappen (gespreid) is vaak rationeler dan “alles of niets” na een explosieve week.

Bronnen

• Financial Times – Gold records best week since 2008 as Greenland crisis rattles dollar
• Reuters – Gold crosses $4,800 for first time as US-EU spar over Greenland
• Reuters – Global markets wrap: gold pushes past $4,900 as dollar softens
• The Wall Street Journal – Five Reasons Gold Is Surging Toward $5,000 an Ounce
• The Washington Post – Europe stood up, Trump blinked, and the E.U. learned a lesson (Greenland standoff)
• Euronews – EU vows coordinated response to Trump’s tariffs threat over Greenland